Alimenty na dziecko

Rodzi­ce powin­ni dbać zarów­no o pra­wi­dło­wy roz­wój umy­sło­wy oraz emo­cjo­nal­ny dziec­ka, jak rów­nież zapew­nić mu odpo­wied­nie środ­ki utrzy­ma­nia. W przy­pad­ku tego ostat­nie­go obo­wiąz­ku, kie­dy jed­no bądź oby­dwo­je rodzi­ce nie wypeł­nia­ją spo­czy­wa­ją­ce­go na nich obo­wiąz­ku łoże­nia na dziec­ko, moż­na wno­sić o zasą­dze­nie ali­men­tów na dziecko.

Obowiązek utrzymania dziecka


Zgod­nie z kodek­sem rodzin­nym i opie­kuń­czym to rodzi­ce w pierw­szej kolej­no­ści są zobo­wią­za­ni do zapew­nie­nia dziec­ku ade­kwat­ne­go pozio­mu życia. W dal­szej kolej­no­ści obo­wią­zek ten spo­czy­wa tak­że na innych krew­nych w linii pro­stej (np. na dziad­kach, pra­dziad­kach itp.) oraz rodzeń­stwu (sio­strze, bracie). 

Alimenty a wiek dziecka

Ali­men­ty na dziec­ko przy­słu­gu­ją bez wzglę­du na posia­da­ny przez dziec­ko wiek, a zatem pomi­mo uzy­ska­nia peł­no­let­no­ści nadal będzie ono upraw­nio­ne do otrzy­my­wa­nia środ­ków utrzy­ma­nia od swo­ich bli­skich, gdy nie będzie w sta­nie samo­dziel­nie się utrzymać. 

Kiedy się należą alimenty na dziecko?

Ali­men­ty na dziec­ko nie będzie już dalej przy­słu­gi­wa­ły w sytu­acji, kiedy:

  1. wyso­kość posia­da­ne­go przez dziec­ko mająt­ku pozwa­la na pokry­cie kosz­tów utrzy­ma­nia i wycho­wa­nia dziec­ka (np. kosz­ty wyży­wie­nia, kosz­ty szko­ły, zajęć dodat­ko­wych itp.);
  2. dziec­ko uzy­ska peł­no­let­ność, zaś kon­ty­nu­owa­nie ali­men­ta­cji było­by dla rodzi­ców nad­mier­nym uszczerbkiem;
  3. wobec dziec­ka peł­no­let­nie­go, któ­re nie czy­ni żad­nych sta­rań mają­cych na celu samo­dziel­ne utrzy­ma­nie się.

Pierw­sza wska­za­na powy­żej oko­licz­ność zaprze­sta­nia ali­men­ta­cji odno­si się  zarów­no do dziec­ka nie­peł­no­let­nie­go, jak rów­nież peł­no­let­nie­go. Co wię­cej, jeże­li dziec­ko będą­ce już oso­bą doro­słą nadal miesz­ka z rodzi­ca­mi, powin­no par­ty­cy­po­wać w kosz­tach utrzy­ma­nia rodziny. 

W zakre­sie dru­giej sytu­acji, któ­ra może uza­sad­niać nie­kon­ty­nu­owa­nie ali­men­tów na rzecz dziec­ka zwią­za­na jest z wła­ści­wym poj­mo­wa­niem poję­cia nad­mier­ne­go uszczerb­ku. Sfor­mu­ło­wa­nie to nie zna­la­zło swej defi­ni­cji w żad­nym prze­pi­sie praw­nym, zatem win­no być roz­pa­try­wa­ne w każ­dej spra­wie indy­wi­du­al­nie. Powi­nien on być jed­nak wyłącz­nie uszczerb­kiem mająt­ko­wym. W toku postę­po­wa­nia sąd poprzez porów­na­nie docho­dów posia­da­nych przez rodzi­ców oraz ich pod­sta­wo­wych potrzeb z moż­li­wo­ścia­mi zarob­ko­wy­mi dziec­ka oraz jego potrze­ba­mi usta­la, czy uszczer­bek taki zacho­dzi. Ogra­ni­cze­nie to zosta­ło wpro­wa­dzo­ne celem ochro­ny inte­re­sów rodzi­ców oraz zapo­bie­że­niem sytu­acji wyko­rzy­sty­wa­nia przez peł­no­let­nie dzie­ci prze­pi­sów pra­wa z pokrzyw­dze­niem praw ich matek oraz ojców, któ­rzy na sku­tek nało­żo­nych obo­wiąz­ków mogli­by popaść w ubó­stwo bądź pogor­szył­by się ich stan zdro­wia (np. ze wzglę­du na nie­po­sia­da­nie wystar­cza­ją­cych środ­ków utrzymania).

Ostat­nia z ww. oko­licz­no­ści zacho­dzić będzie na przy­kład wte­dy, gdy dziec­ko nie osią­ga zado­wa­la­ją­cych rezul­ta­tów w nauce skut­ku­ją­cej bra­kiem pro­mo­cji do następ­nej kla­sy czy następ­ne­go roku studiów.

Zakres świadczeń

Wyso­kość ali­men­tów usta­la­na jest na pod­sta­wie dwóch skład­ko­wych, któ­re sąd musi wziąć zawsze pod uwa­gę, a mianowicie:

  1. potrze­by dziec­ka, któ­re są uspra­wie­dli­wio­ne oraz
  2. moż­li­wo­ści zarów­no zarob­ko­we, jak i mająt­ko­we, jaki­mi dys­po­nu­je rodzic (bądź inny krewny).

Potrze­by dziec­ka, któ­re mogą zostać uzna­ne za uspra­wie­dli­wio­ne to te, któ­re pozwa­la­ją mu żyć w warun­kach dosto­so­wa­nych do potrzeb jego wie­ku, sta­nu zdro­wia, sta­tu­su spo­łecz­ne­go itp. Są one usta­la­ne indy­wi­du­al­nie dla każ­de­go dziecka.

Osobiste starania

Ali­men­ty na dziec­ko nie zawsze muszą być zwią­za­ne ze świad­cze­niem pie­nięż­nym. Rodzic swój obo­wią­zek może speł­nić tak­że poprzez opie­kę nad dziec­kiem oraz jego codzien­ne wychowywanie. 

Czy zawsze potrzebny jest pozew o alimenty na dziecko?

Uzy­ska­nie ali­men­tów na dziec­ko nie zawsze musi być zwią­za­ne z pro­wa­dze­niem cza­so­chłon­ne­go i kosz­tow­ne­go postę­po­wa­nia sądo­we­go. Ali­men­ty te mogą być pła­co­ne tak­że w opar­ciu o zawar­tą umo­wę (np. pomię­dzy rodzi­ca­mi) czy ugo­dę (ugo­da może przy­brać zarów­no for­mę ugo­dy zawar­tej przed media­to­rem czy ugo­dy sądowej). 

Pozew o alimenty na dziecko

Pozew o ali­men­ty na dziec­ko skła­da­ny jest według miej­sca zamiesz­ka­nia dziec­ka do sądu rejo­no­we­go. Jest on bez­płat­ny, lecz w orze­cze­niu koń­czą­cym spra­wę sąd może wska­zać, czy kto­kol­wiek pono­sić będzie kosz­ty postę­po­wa­nia, a jeże­li tak to w jakiej wyso­ko­ści. Na treść obo­wiąz­ku zwro­tu kosz­tów wpływ będzie mia­ło m. in. czy żąda­nie zosta­ło zasą­dzo­ne w cało­ści bądź w znacz­nej czę­ści, czy też nie.

Podsumowanie

Pod­su­mo­wu­jąc, ponow­nie war­to zwró­cić uwa­gę, że ali­men­ty na dziec­ko mogą być uisz­cza­ne zarów­no przez naj­bliż­szych krew­nych, jak rów­nież przez dal­szych. Postę­po­wa­nie sądo­we, któ­re­go przed­mio­tem są żąda­nia w zakre­sie ali­men­tów jest postę­po­wa­niem skom­pli­ko­wa­nym i czę­sto będą­cym źró­dłem kon­flik­tów w rodzi­nie, zatem war­to roz­wa­żyć sko­rzy­sta­nie z pro­fe­sjo­nal­nej pomo­cy praw­nej w trak­cie jego trwa­nia. Praw­ni­cy z Kan­ce­la­rii Praw­nej Rad­kie­wicz Adwo­ka­ci i Rad­co­wie Praw­ni pomo­gą Pań­stwu zarów­no w spo­rzą­dze­niu umo­wy, jak rów­nież mogą Pań­stwa repre­zen­to­wać w postę­po­wa­niu sądo­wym we wszel­kich spra­wach o alimenty. 

Powrót do pod­stro­ny Ali­men­ty