Czym się różni rozwód od separacji?

Roz­wód jest jed­nym ze spo­so­bów zakoń­cze­nia mał­żeń­stwa dwoj­ga osób. Zanim jed­nak doj­dzie do nie­go, pol­skie pra­wo prze­wi­du­je moż­li­wość sko­rzy­sta­nia przez mał­żon­ków z insty­tu­cji sepa­ra­cji. Czym jed­nak róż­ni się roz­wód od sepa­ra­cji? Poni­żej wska­że­my cechy wspól­ne oraz odmien­no­ści oby­dwu insty­tu­cji prze­wi­dzia­nych w prze­pi­sach Kodek­su rodzin­ne­go i opie­kuń­cze­go.

Przesłanki orzeczenia rozwodu i separacji

Do prze­sła­nek pozy­tyw­nych orze­cze­nia roz­wo­du, któ­re muszą wystą­pić rów­no­cze­śnie, nale­żą:

  1. trwa­ły oraz
  2. zupeł­ny roz­kład poży­cia mał­żeń­skie­go (patrz: „Kie­dy sąd może orzec roz­wód?”).

Nato­miast sepa­ra­cję orze­ka się, gdy mię­dzy mał­żon­ka­mi nastą­pił zupeł­ny roz­kład poży­cia. Roz­kład ten nie musi mieć zatem cha­rak­te­ru trwa­łe­go. Podob­nie jak ma to miej­sce na grun­cie spraw roz­wo­do­wych, sepa­ra­cja nie zosta­nie orze­czo­na, jeże­li wsku­tek niej mia­ło­by ucier­pieć dobro wspól­nych mało­let­nich dzie­ci mał­żon­ków bądź z innych wzglę­dów orze­cze­nie sepa­ra­cji było­by sprzecz­ne z zasa­da­mi współ­ży­cia spo­łecz­ne­go. Jed­nak­że w prze­ci­wień­stwie do spraw roz­wo­do­wych orze­cze­niu sepa­ra­cji nie stoi na prze­szko­dzie oko­licz­ność, że żąda jej mał­żo­nek wyłącz­nie win­ny roz­kła­du poży­cia, w sytu­acji gdy dru­gi z mał­żon­ków się temu sprze­ci­wia.

Żądanie orzeczenia rozwodu obok żądania ustanowienia separacji

W Pol­sce obo­wią­zu­je zasa­da orze­ka­nia zgod­ne­go z żąda­niem mają­cym naj­dal­sze skut­ki praw­ne, a zatem w sytu­acji, gdy jeden z mał­żon­ków żąda orze­cze­nia sepa­ra­cji, a dru­gi orze­cze­nia roz­wo­du to Sąd orze­ka roz­wód, chy­ba że orze­cze­nie roz­wo­du jest nie­do­pusz­czal­ne. Dopie­ro wów­czas, gdy orze­cze­nie roz­wo­du nie może nastą­pić Sąd roz­strzy­ga w zakre­sie żąda­nia sepa­ra­cji. Z sytu­acją nie­do­pusz­czal­no­ści orze­cze­nia roz­wo­du będzie­my mie­li do czy­nie­nia m. in. w sytu­acji zaist­nie­nia zupeł­ne­go roz­kła­du poży­cia, lecz nie­ma­ją­ce­go cha­rak­te­ru trwa­łe­go, jaka rów­nież gdy z żąda­niem orze­cze­nia roz­wo­du wystą­pi mał­żo­nek wyłącz­nie win­ny roz­pa­du związ­ku mał­żeń­skie­go.

Skutki orzeczenia rozwodu i separacji

Orze­cze­nie roz­wo­du mię­dzy mał­żon­ka­mi wywo­łu­je istot­ne skut­ki zarów­no mate­rial­ne, jak rów­nież nie­ma­te­rial­ne dla oby­dwoj­ga mał­żon­ków. Skut­ka­mi tymi będą w szcze­gól­no­ści: zakoń­cze­nie mał­żeń­stwa, moż­li­wość powro­tu do wcze­śniej posia­da­ne­go nazwi­ska, posia­da­nie upraw­nień i obo­wiąz­ków ali­men­ta­cyj­nych mię­dzy były­mi mał­żon­ka­mi oraz upraw­nie­nia ren­to­we. Skut­ki orze­cze­nia sepa­ra­cji są co do zasa­dy ana­lo­gicz­ne jak w przy­pad­ku orze­cze­nia roz­wo­du. Naj­istot­niej­szą z róż­nic jest to, że wsku­tek sepa­ra­cji zwią­zek mał­żeń­ski nadal trwa, a zatem mał­żo­nek pozo­sta­ją­cy w sepa­ra­cji nie może zawrzeć nowe­go mał­żeń­stwa. Ponad­to mał­żon­ko­wie pozo­sta­ją­cy w sepa­ra­cji obo­wią­za­ni są do wza­jem­nej pomo­cy. Usta­je jed­nak mię­dzy nimi obo­wią­zek wspól­ne­go poży­cia.

Dal­szy­mi skut­ka­mi orze­cze­nia sepa­ra­cji jest m. in.:

  1. powsta­nie mię­dzy mał­żon­ka­mi ustro­ju roz­dziel­no­ści mająt­ko­wej;
  2. usta­nie soli­dar­nej odpo­wie­dzial­no­ści za zobo­wią­za­nia zacią­gnię­te w celu zaspo­ko­je­nia zwy­kłych potrzeb rodzi­ny;
  3. usta­nie dzie­dzi­cze­nia usta­wo­we­go mał­żon­ków po sobie wza­jem­nie;
  4. usta­nie domnie­ma­nia pocho­dze­nia dziec­ka od męża mat­ki (po upły­wie 300 dni od upra­wo­moc­nie­nia się orze­cze­nia sepa­ra­cji).

Zniesienie separacji

Sepa­ra­cja usta­je wsku­tek:

  1. śmier­ci jed­ne­go z mał­żon­ków lub oboj­ga z nich;
  2. orze­cze­nia roz­wo­du;
  3. unie­waż­nie­nia mał­żeń­stwa;
  4. znie­sie­nia sepa­ra­cji w postę­po­wa­niu sądo­wym.

Jed­nak­że samo pod­ję­cie wspól­ne­go poży­cia przez mał­żon­ków nie powo­du­je jej usta­nia. Znie­sie­nie sepa­ra­cji nastę­pu­je na mocy orze­cze­nia sądo­we­go, któ­re ma cha­rak­ter praw­no-kształ­tu­ją­cy, co ozna­cza, iż wywo­łu­je skut­ki na przy­szłość. Obo­je mał­żon­ko­wie są upraw­nie­ni do żąda­nia znie­sie­nia mię­dzy nimi sepa­ra­cji. Na sku­tek znie­sie­nia sepa­ra­cji zwią­zek mał­żeń­ski funk­cjo­nu­je nadal, jak przed orze­cze­niem sepa­ra­cji, w szcze­gól­no­ści powsta­je mię­dzy mał­żon­ka­mi usta­wo­wy ustrój mająt­ko­wy. Na zgod­ny wnio­sek stron Sąd może jed­nak orzec o utrzy­ma­niu mię­dzy mał­żon­ka­mi roz­dziel­no­ści mająt­ko­wej.

Podsumowanie

Sepa­ra­cja jest insty­tu­cją zbli­żo­ną do roz­wo­du, a jed­no­cze­śnie od nie­go odmien­ną. Orze­ka się ją, gdy nastą­pił zupeł­ny roz­kład poży­cia mał­żeń­skie­go, któ­ry nie posia­da jed­nak cha­rak­te­ru trwa­łe­go. Pod wzglę­dem for­mal­nym mał­żeń­stwo trwa, lecz pra­wa i obo­wiąz­ki z nie­go wyni­ka­ją­ce ule­ga­ją istot­nym zmia­nom, głów­nie na grun­cie mająt­ko­wym (np. usta­no­wie­nie roz­dziel­no­ści mająt­ko­wej mał­żeń­skiej).


Powrót do spe­cja­li­za­cji “Roz­wód”

Masz pyta­nia lub wąt­pli­wo­ści?

Zadzwoń

801 50 10 50