Jakie są skutki orzekania o winie w postępowaniu rozwodowym?

W wyro­ku orze­ka­ją­cym roz­wód sąd może orzec o winie jed­ne­go mał­żon­ka lub oboj­ga z nich, nie orze­kać o winie na zgod­ne żąda­nie mał­żon­ków bądź usta­lić, iż żaden z mał­żon­ków nie pono­si winy za roz­pad związ­ku mał­żeń­skie­go. Poni­żej wska­że­my skut­ki, któ­re może wywo­łać orze­cze­nie o winie roz­pa­du mał­żeń­stwa w postę­po­wa­niu roz­wo­do­wym.

Skutki orzeczenia winy bądź jej braku w postępowaniu rozwodowym

Orze­cze­nie winy bądź jej bra­ku w postę­po­wa­niu roz­wo­do­wym ma zna­cze­nie w zakre­sie rosz­czeń mająt­ko­wych byłych mał­żon­ków (np. ali­men­tów), pra­wa do dzie­dzi­cze­nia, pra­wa do ren­ty rodzin­nej, jak rów­nież ma pośred­ni wpływ na orze­ka­nie przez sąd odno­śnie wła­dzy rodzi­ciel­skiej nad wspól­ny­mi mało­let­ni­mi dzieć­mi stron.

Prawo do dziedziczenia a orzekanie o winie w postępowaniu rozwodowym

Zasa­dą jest, iż mał­żon­ko­wie dzie­dzi­czą po sobie zgod­nie z prze­pi­sa­mi Kodek­su cywil­ne­go. Powyż­sze prze­pi­sy sta­no­wią jed­nak, iż mał­żo­nek jest wyłą­czo­ny od dzie­dzi­cze­nia usta­wo­we­go po dru­gim z mał­żon­ków, jeże­li zmar­ły wystą­pił do sądu o orze­cze­nie roz­wo­du lub sepa­ra­cji z winy mał­żon­ka pozo­sta­ją­ce­go przy życiu, pod warun­kiem, że żąda­nie takie było uza­sad­nio­ne. W pro­ce­sie wyto­czo­nym celem pozba­wie­nia pra­wa dzie­dzi­cze­nia mał­żon­ka zmar­łe­go sąd musi usta­lić, czy żąda­nie roz­wo­du było uza­sad­nio­ne (patrz: „Kie­dy sąd może orzec roz­wód?”) oraz oce­nić, czy mał­żo­nek, wobec któ­re­go toczy się postę­po­wa­nie zawi­nił w roz­kła­dzie poży­cia.

Ponad­to, uzna­je się, iż wyra­że­nie przez zmar­łe­go zgo­dy na roz­wód z wyłącz­nej winy dru­gie­go z mał­żon­ków, któ­ry wniósł pozew roz­wo­do­wy rów­nież sta­no­wi prze­słan­kę do pozba­wie­nia mał­żon­ka ini­cju­ją­ce­go postę­po­wa­nie roz­wo­do­we pra­wa do dzie­dzi­cze­nia. Wyłą­cze­nie od dzie­dzi­cze­nia musi zostać stwier­dzo­ne w orze­cze­niu sądu. Upraw­nio­ny­mi do wsz­czę­cia postę­po­wa­nia są pozo­sta­li spad­ko­bier­cy zmar­łe­go mał­żon­ka (np. dzie­ci). Wnio­sek taki może zostać wnie­sio­ny w ter­mi­nie 6 mie­się­cy od dnia dowie­dze­nia się oso­by upraw­nio­nej o śmier­ci spad­ko­daw­cy, nie póź­niej jed­nak niż rok od chwi­li śmier­ci.

Nale­ży mieć jed­nak na uwa­dze, iż zgło­sze­nie żąda­nia zanie­cha­nia orze­ka­nia o winie w postę­po­wa­niu roz­wo­do­wym wyłą­cza dopusz­czal­ność pro­wa­dze­nia spra­wy o pozba­wie­nie pra­wa dzie­dzi­cze­nia po zmar­łym małżonku.Wyrok wyłą­cza­ją­cy od dzie­dzi­cze­nia usta­wo­we­go ma cha­rak­ter pra­wo­kształ­tu­ją­cy i wywo­łu­je sku­tek wstecz­ny, co ozna­cza, iż mał­żo­nek wyłą­czo­ny od dzie­dzi­cze­nia trak­to­wa­ny jest tak, jak­by nie dożył otwar­cia spad­ku (zmarł wcze­śniej ani­że­li spad­ko­bier­ca).

Uprawnienia do alimentów

Dru­gim istot­nym skut­kiem orze­cze­nia o winie w postę­po­wa­niu roz­wo­do­wym jest ist­nie­nie upraw­nień ali­men­ta­cyj­nych pomię­dzy były­mi mał­żon­ka­mi (patrz: „Kie­dy sąd zasą­dzi ali­men­ty na rzecz byłe­go mał­żon­ka?”).

Uprawnienia do renty rodzinnej

Z obo­wiąz­ka­mi ali­men­ta­cyj­ny­mi zwią­za­ne są upraw­nie­nia do ren­ty rodzin­nej. Prze­pi­sy usta­wy z 17 grud­nia 1998 r. o eme­ry­tu­rach i ren­tach z Fun­du­szu Ubez­pie­czeń Spo­łecz­nych sta­no­wią bowiem, że kobie­ta roz­wie­dzio­na ma pra­wo do ren­ty rodzin­nej, jeże­li w dniu śmier­ci przy­słu­gi­wa­ło jej od byłe­go męża pra­wo do ali­men­tów. Pra­wo to win­no być usta­lo­ne w wyro­ku lub ugo­dzie sądo­wej. W orzecz­nic­twie pod­kre­śla się, iż potwier­dze­niem pra­wa do ali­men­tów może być rów­nież umo­wa zawar­ta mię­dzy były­mi mał­żon­ka­mi (w każ­dej for­mie, nawet w spo­sób doro­zu­mia­ny).

Wina w rozkładzie pożycia a wykonywanie władzy rodzicielskiej

Powie­rze­nie wyko­ny­wa­nia wła­dzy rodzi­ciel­skiej doko­ny­wa­ne jest z uwzględ­nie­niem dobra mało­let­nich dzie­ci stron. Sąd bie­rze pod uwa­gę m.in. wiek i płeć dziec­ka, wspól­ne wycho­wa­nie rodzeń­stwa oraz spo­sób dotych­cza­so­we­go wycho­wy­wa­nia dziec­ka. Wina któ­re­go­kol­wiek z mał­żon­ków w roz­pa­dzie mał­żeń­stwa nie powo­du­je pozba­wie­nia mał­żon­ka uzna­ne­go za win­ne­go wła­dzy rodzi­ciel­skiej, jej zawie­sze­nia czy ogra­ni­cze­nia. Nie­mniej jed­nak usta­le­nie winy jed­ne­go z mał­żon­ków w roz­pa­dzie mał­żeń­stwa może być jed­ną z oko­licz­no­ści, któ­rą sąd będzie brał pod uwa­gę przy okre­śla­niu tego, któ­re roz­wią­za­nie będzie opty­mal­ne z uwa­gi na dobro dziec­ka. Powyż­sze nie ozna­cza jed­nak, że sąd nie może uznać, iż mał­żo­nek uzna­ny za wyłącz­nie win­ne­go roz­kła­du poży­cia jest oso­bą bar­dziej odpo­wied­nią do spra­wo­wa­nia opie­ki nad wspól­ny­mi mało­let­ni­mi dzieć­mi stron (np. ze wzglę­du na wię­zi dotych­czas ist­nie­ją­ce w rodzi­nie).

Podsumowanie

Orze­cze­nie winy bądź jej bra­ku w wyro­ku roz­wo­do­wym wywo­ły­wać może istot­ne skut­ki zarów­no mate­rial­ne, jak rów­nież nie­ma­te­rial­ne dla oby­dwoj­ga mał­żon­ków, począw­szy od upraw­nień i obo­wiąz­ków ali­men­ta­cyj­nych, po upraw­nie­nia ren­to­we, a na pra­wie do dzie­dzi­cze­nia koń­cząc. Nad­to, mogą one pośred­nio wpły­wać na usta­le­nie spo­so­bu wyko­ny­wa­nia wła­dzy rodzi­ciel­skiej.


Powrót do pod­stro­ny Spra­wy roz­wo­do­we

Masz pyta­nia lub wąt­pli­wo­ści?

Zadzwoń

801 50 10 50