Unieważnienie kredytu we frankach

Spo­sób ukształ­to­wa­nia zapi­sów znacz­nej czę­ści umów kre­dy­tu, indek­so­wa­nych do walut obcych oraz deno­mi­no­wa­nych w walu­tach obcych (naj­czę­ściej w CHF) pro­wa­dzi do wnio­sku, iż umo­wy te nie zawie­ra­ły mini­mal­ne­go zakre­su ele­men­tów koniecz­nych do uzna­nia, iż doszło do zawar­cia waż­nej umo­wy kre­dy­tu ban­ko­we­go, a co za tym idzie, kre­dy­to­bior­cy mogą żądać unie­waż­nie­nia umo­wy kre­dy­to­wej na tej wła­śnie podstawie.

Zgod­nie z art. 69 ust. 1 Pra­wa ban­ko­we­go, przez umo­wę kre­dy­tu bank zobo­wią­zu­je się oddać do dys­po­zy­cji kre­dy­to­bior­cy na czas ozna­czo­ny w umo­wie kwo­tę środ­ków pie­nięż­nych z prze­zna­cze­niem na usta­lo­ny cel, a kre­dy­to­bior­ca zobo­wią­zu­je się do korzy­sta­nia z niej na warun­kach okre­ślo­nych w umo­wie, zwro­tu kwo­ty wyko­rzy­sta­ne­go kre­dy­tu wraz z odset­ka­mi w ozna­czo­nych ter­mi­nach spła­ty oraz zapła­ty pro­wi­zji od udzie­lo­ne­go kre­dy­tu. Sto­sow­nie zaś do art. 69 ust. 2 Pra­wa ban­ko­we­go, umo­wa kre­dy­tu ban­ko­we­go powin­na zostać zawar­ta na piśmie i okre­ślać m.in. kwo­tę i walu­tę kre­dy­tu oraz zasa­dy i ter­min spła­ty kre­dy­tu frankowego.

Umo­wy kre­dy­tu indek­so­wa­ne­go do CHF prze­wi­dy­wa­ły, iż każ­do­ra­zo­wo wypła­ca­na kwo­ta w zło­tych pol­skich, mia­ła być prze­li­cza­na na walu­tę, do któ­rej indek­so­wa­ny jest kre­dyt fran­ko­wy według kur­su kup­na walu­ty kre­dy­tu poda­ne­go w tabe­li ban­ku, obo­wią­zu­ją­ce­go w dniu uru­cho­mie­nia tran­szy kre­dy­tu. Taki mecha­nizm jest sprzecz­ny z zasa­dą okre­ślo­ną w art. 69 ust. 2 Pra­wa ban­ko­we­go, wska­zu­ją­cą, iż umo­wa kre­dy­tu ban­ko­we­go powin­na okre­ślać kwo­tę udzie­la­ne­go kre­dy­tu. Kwo­ta kre­dy­tu nie była bowiem w tego rodza­ju umo­wach określona.

Sprzecz­ny z art. 69 ust. 2 Pra­wa ban­ko­we­go jest rów­nież czę­sto sto­so­wa­ny mecha­nizm w umo­wach kre­dy­tu deno­mi­no­wa­ne­go w CHF pole­ga­ją­cy na tym, iż kwo­ta kre­dy­tu okre­śla­na była w CHF, z kolei jej rów­no­war­tość w PLN prze­ka­zy­wa­na była do dys­po­zy­cji kre­dy­to­bior­ców po jej prze­li­cze­niu przy zasto­so­wa­niu kur­su kup­na CHF w dniu uru­cho­mie­nia środków.

W przy­pad­ku zawar­cia tego typu umów, gdzie sto­so­wa­ne były mecha­ni­zmy powy­żej opi­sa­ne, Klien­ci ban­ków (tzw. fran­ko­wi­cze) mogą obec­nie wno­sić o unie­waż­nie­nie umo­wy kre­dy­to­wej przez sie­bie zawar­tej. Kan­ce­la­ria Praw­na Rad­kie­wicz Adwo­ka­ci i Rad­co­wie Praw­ni poma­ga fran­ko­wi­czom w wyta­cza­niu tego rodza­ju powództw sądowych.

Klauzule abuzywne w kredytach frankowych

Ban­ki sto­su­ją w umo­wach z klien­ta­mi klau­zu­le, któ­re są nie­do­zwo­lo­ne w świe­tle orzecz­nic­twa Sądu Ochro­ny Kon­ku­ren­cji i Kon­su­men­tów (SOKiK). Tytu­łem przy­kła­du SOKiK uznał nastę­pu­ją­ce posta­no­wie­nie umow­ne sto­so­wa­ne przez BRE Bank S.A. za klau­zu­lę abu­zyw­ną: „Raty kapi­ta­ło­wo-odset­ko­we oraz raty odset­ko­we spła­ca­ne są w zło­tych po uprzed­nim ich prze­li­cze­niu wg kur­su sprze­da­ży CHFz tabe­li kur­so­wej BRE­Ban­ku S.A. obo­wią­zu­ją­ce­go na dzień spła­ty z godzi­ny 14:50” (wyrok z dnia 27 grud­nia 2010 r., sygn. akt XVII AmC 1531/09). Rów­nież w sto­sun­ku do Mil­le­nium Bank S.A. sto­so­wa­ne przez Bank posta­no­wie­nie doty­czą­ce rat kapi­ta­ło­wo – odset­ko­wych wpła­ca­nych w PLNa następ­nie prze­li­cza­nych do walu­ty kre­dy­tu zosta­ło uzna­ne za nie­do­zwo­lo­ne. Ana­lo­gicz­ne posta­no­wie­nia były i są nadal sto­so­wa­ne przez pozo­sta­łe ban­ki udzie­la­ją­ce kre­dy­tów walutowych. 

Obec­nie orzecz­nic­two jest coraz bar­dziej jed­no­li­te, niż to mia­ło miej­sce jesz­cze nie tak daw­no temu. Sędzio­wie zauwa­ża­ją bowiem, iż ban­ki poprzez wpro­wa­dze­nie do sto­so­wa­nych przez sie­bie wzo­rów umów indek­so­wa­nych do walut obcych bądź deno­mi­no­wa­nych w walu­cie obcej zagwa­ran­to­wa­ły sobie moż­li­wość swo­bod­ne­go okre­śla­nia wyso­ko­ści rat kre­dy­tu. Dzie­je się tak na sku­tek wpro­wa­dze­nia spre­adów, któ­rych wyso­kość w momen­cie zawie­ra­nia umo­wy nie była klien­tom zna­na. Co wię­cej, wyso­kość kur­su sto­so­wa­ne­go przez ban­ki odbie­ga­ły od kur­su śred­nie­go ogła­sza­ne­go przez Naro­do­wy Bank Pol­ski oraz do kur­sów rynkowych. 

War­to wska­zać, iż rosz­cze­nie o zwrot świad­cze­nia nie­na­leż­ne­go przedaw­nia się z upły­wem dzie­się­ciu lat (w zakre­sie rat po dniu 9 lip­ca 2018 r. okres ten został skró­co­ny do 6 lat). Dla unik­nię­cia wąt­pli­wo­ści powyż­sze rosz­cze­nie nie jest rosz­cze­niem o świad­cze­nie okre­so­we, któ­re­go ter­min przedaw­nie­nia wyno­si trzy lata. Nota­be­ne zgod­nie z wyro­kiem Sądu Okrę­go­we­go we Wro­cła­wiu z dnia 15 stycz­nia 2015 r. (sygn. akt II Ca 1695/14) „świad­cze­nie pole­ga­ją­ce na zwro­cie nie­na­le­ży­te­go świad­cze­nia nie jest samo w sobie świad­cze­niem okre­so­wym, ponie­waż jest świad­cze­niem jed­no­ra­zo­wym, któ­re­go obo­wią­zek speł­nie­nia powsta­je z mocy usta­wy w warun­kach w niej okre­ślo­nych, nie prze­wi­du­je zaś ona w tym zakre­sie żad­ne­go okre­so­we­go speł­nia­nia świad­czeń, lecz jed­no­ra­zo­wy zwrot nie­na­leż­nie speł­nio­ne­go świad­cze­nia.”. 

Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego

Nagmin­ną prak­ty­ką sto­so­wa­ną przez ban­ki było pobie­ra­nie od kre­dy­to­bior­ców, któ­rzy kupu­jąc nie­ru­cho­mość nie wno­si­li wkła­du wła­sne­go w wyma­ga­nej przez bank wyso­ko­ści, dodat­ko­wej opła­ty tytu­łem ubez­pie­cze­nia niskie­go wkła­du wła­sne­go. Powyż­sze kwo­ty pobie­ra­ne przez ban­ki zosta­ły uzna­ne jed­nak za nie­do­zwo­lo­ne, gdyż pro­wa­dzą do nie­uza­sad­nio­ne­go prze­rzu­ce­nia przez ban­ki na ich klien­tów kosz­tów zabez­pie­cze­nia się przed ryzy­kiem pro­wa­dzo­nej przez ban­ki dzia­łal­no­ści gospodarczej.Mało tego bar­dzo czę­sto umo­wy kre­dy­tu nie zawie­ra­ją żad­nych wzo­rów czy prze­licz­ni­ków słu­żą­cych do wyli­cze­nia opła­ty należ­nej z tytu­łu ubez­pie­cze­nia niskie­go wkła­du. Co wię­cej, ban­ki zastrze­ga­ją sobie upraw­nie­nie do jed­no­stron­ne­go decy­do­wa­nia, czy wkład wła­sny kre­dy­to­bior­ców jest zbyt niski w sto­sun­ku do udzie­lo­ne­go kre­dy­tu, co skut­ko­wa­ło koniecz­no­ścią ponie­sie­nia ww. opła­ty na pod­sta­wie kry­te­riów, któ­rych klient nie był w sta­nie zwe­ry­fi­ko­wać. Takie posta­no­wie­nia umow­ne rażą­co naru­sza­ją inte­res kre­dy­to­bior­ców i są sprzecz­ne z dobry­mi oby­cza­ja­mi, a w kon­se­kwen­cji sta­no­wią klau­zu­lę nie­do­zwo­lo­ną. Tego rodza­ju posta­no­wie­nia powo­du­ją, iż speł­nie­nie świad­cze­nia przez klien­tów ban­ków jest cał­ko­wi­cie uza­leż­nio­ne od oko­licz­no­ści zależ­nych tyl­ko od woli ban­ku. Nota­be­ne posta­no­wie­nia takie są zawar­te nie tyl­ko w umo­wach kre­dy­tu indek­so­wa­nych do CHF i deno­mi­no­wa­nych w CHF, ale rów­nież w odnie­sie­niu do kre­dy­tów złotowych. 

Kompendium wiedzy

Aby pomóc Pań­stwu w zro­zu­mie­niu zawi­łych i czę­sto nie­ja­snych kwe­stii zwią­za­nych z tema­tem kre­dy­tów fran­ko­wych, przy­go­to­wa­li­śmy dla Pań­stwa zbiór naj­waż­niej­szych pojęć wraz z wyjaśnieniem.

Kredyt indeksowany do waluty obcej 

Jest to umo­wa, na pod­sta­wie któ­rej bank wypła­ca kre­dy­to­bior­cy z góry usta­lo­ną w umo­wie kwo­tę kre­dy­tu w PLN, przy czym sal­do wyra­żo­ne jest w walu­cie obcej według kur­su kup­na zaś spła­ta nastę­pu­je w PLN, po jej uprzed­nim prze­li­cze­niu z walu­ty obcej według kur­su sprzedaży.

Kredyt denominowany w walucie obcej 

Jest to umo­wa, na pod­sta­wie któ­rej bank wypła­ca kre­dy­to­bior­cy w PLN kwo­tę sta­no­wią­cą rów­no­war­tość kwo­ty wska­za­nej w umo­wie w walu­cie obcej według kur­su kup­na (naj­czę­ściej według kur­su kup­na walu­ty obcej z tabe­li kur­so­wej ban­ku z dnia wypła­ty kre­dy­tu bądź tran­szy kre­dy­tu), sal­do kre­dy­tu usta­lo­ne jest w walu­cie obcej zaś spła­ta kre­dy­tu doko­ny­wa­na jest w PLN.

Indeksacja

Mecha­nizm, na pod­sta­wie któ­re­go świad­cze­nie wyra­żo­ne w pie­nią­dzu jest powią­za­ne z innym wskaź­ni­kiem eko­no­micz­nym (np. sto­pa inflacji).

Waloryzacja

Jest to insty­tu­cja zawar­ta w kodek­sie cywil­nym, na pod­sta­wie któ­rej stro­ny mogą usta­lić, iż w razie zmia­ny siły nabyw­czej pie­nią­dza wie­rzy­ciel otrzy­ma ich rów­no­war­tość według sta­nu na dzień speł­nie­nia świadczenia.

Spread

Jest to róż­ni­ca pomię­dzy kur­sem kup­na a kur­sem sprze­da­ży danej walu­ty (np. z tabe­li kur­sów walut obcych sto­so­wa­nym w banku).

Libor CHF

Staw­ka opro­cen­to­wa­nia kre­dy­tów i depo­zy­tów w CHF na ryn­ku mię­dzy­ban­ko­wym w Londynie.

Wibor

Staw­ka opro­cen­to­wa­nia na pol­skim ryn­ku mię­dzy­ban­ko­wym kre­dy­tów oraz depozytów.

Klauzula niedozwolona (abuzywna) 

Jest to posta­no­wie­nie wzor­ca umo­wy sto­so­wa­ne­go przez przed­się­bior­cę (bądź regu­la­mi­nu) kształ­tu­ją­cej nie­zgod­nie z pra­wem przy­słu­gu­ją­ce kon­su­men­to­wi pra­wa (albo obo­wiąz­ki); aby posta­no­wie­nie takie zosta­ło uzna­ne za nie­do­zwo­lo­ne musi ono być sprzecz­ne z dobry­mi oby­cza­ja­mi oraz w spo­sób rażą­cy naru­szać inte­res kon­su­men­ta; nie­mniej jed­nak za nie­do­zwo­lo­ne nie mogą być uzna­ne posta­no­wie­nia indy­wi­du­al­nie z kon­su­men­tem uzgod­nio­ne bądź posta­no­wie­nia okre­śla­ją­ce głów­ne świad­cze­nie stron w spo­sób jed­no­znacz­ny (np. cena, wyna­gro­dze­nie, przed­miot sprze­da­ży czy naj­mu); posta­no­wie­nie uzna­ne za nie­do­zwo­lo­ne nie wią­że konsumenta.

UNWW (ubezpieczenie niskiego wkładu własnego)

Jest to ubez­pie­cze­nie, na pod­sta­wie któ­re­go bank zabez­pie­cza róż­ni­cę pomię­dzy kwo­tą wypła­co­ne­go kre­dy­to­bior­cy kre­dy­tu a kwo­tą mini­mal­ne­go wkła­du wła­sne­go, jaki powi­nien zostać pokry­ty przez klien­ta, a któ­ry nie został przez nie­go pokryty.

Masz pyta­nia lub wątpliwości?

Zadzwoń

801 50 10 50

Podsumowanie

Jeśli zawar­li­ście Pań­stwo kre­dyt indek­so­wa­ny do CHF bądź deno­mi­no­wa­ny w CHF i jeste­ście zain­te­re­so­wa­ni jego unie­waż­nie­niem zapra­sza­my do kon­tak­tu z Kan­ce­la­rią Praw­ną Rad­kie­wicz Adwo­ka­ci i Rad­co­wie Praw­ni, któ­rej praw­ni­cy posia­da­ją duże doświad­cze­nie w pro­wa­dze­niu pro­ce­sów z bankami. 

Powrót do spe­cja­li­za­cji — Pomoc fran­ko­wi­czom

Potrzebujesz pomocy prawnej?

ZADZWOŃ DO NAS+48 22 489-52-65 lub pozostaw swój numer telefonu, ZADZWONIMY DO CIEBIE tak szybko jak to możliwe.


Potrzebujesz pomocy prawnej?

ZADZWOŃ DO NAS+48 22 489-52-65 lub pozostaw swój numer, ZADZWONIMY DO CIEBIE tak szybko jak to możliwe.